مىگويم : در اين مورد طبق سنّت به گفتن چهار تكبير اكتفا مىشود . جايز است بر جنازه‌هاى متعدّد فقط يك نماز خوانده شود ، و در عكس آن اقوال مختلفى گفته شده است . در فضيلت نماز ميّت و تشييع آن و چهار گوشه تابوت مرده را گرفتن اخبار بسيارى وارد شده كه ما برخى از آنها را در كتاب آداب مصاحبت و معاشرت از بخش عادات ذكر خواهيم كرد . يكى از دانشمندان ما « 27 » گفته است : امّا در مورد جنازه ، پس به هنگام مشاهده و گذاردن آن در پيش روى تو ، به يادآور از خانواده و فرزندانت كه آنها را پس از خود به جا مىگذارى و اموالى را كه ترك مىكنى و با دست تهى بر خداوند وارد مىشوى ؛ و اين كه جز اعمال شايسته و كارهاى سودآور در آخرت چيزى نمىتواند با مرده همراه باشد ؛ و بنگر كه چگونه شادابى او از ميان رفته و چابكى و نيرومندى او دگرگون شده و به اندك مدّتى خاك گور شكل او را محو مىكند ، و زيبايى او را از ميان مىبرد در حالى كه فرزندانش يتيم شده و زنانش بيوه گشته ، و اموالش از دست رفته ، و جايش در مسجد و مجالس ديگر خالى و آثارش منقطع شده است ؛ با اين كه او آرزويى دراز داشت ، و حيله و نيرنگ بسيار براى مساعد كردن شرايط و اسباب به كار مىبرد . و از دخول در زير خاك و ورود بر آنچه شرح آن در كتاب آمده غافل بود ، و به قدرت و جوانى خود اعتماد داشت ، و از مرگ فجيع و هلاك سريع خود كه در پيش رويش قرار داشت روگردان بود . به هر حال او در ترديد بسر مىبرد . و گاهى هم مردگانى را تشييع مىكرد ، امّا اكنون پاها و پيوندهايش از كار افتاده است . آن كه زبانش در هم فرو رفته و تباه شده چگونه مىتواند سخن گويد و آن كه دندانهايش دگرگون شده چسان مىتواند بخندد و چگونه مىتواند چاره‌اى به حال خود انديشد كسى كه اگر ده سال مىگذشت در اين امر نمىانديشيد در حالى كه ميان او و مرگ بيش از يك ماه يا كمتر فاصله نبود ، و او از آنچه در باره‌اش اراده

--> ( 27 ) اسرار الصلاة شهيد دوّم ، ص 225 .